In deze gids geef ik u een helder overzicht van de belangrijkste principes rond autofiscaliteit voor zelfstandigen en kmo’s in België. Geen juridische details, wel praktische tips waar u meteen iets mee kunt.
Wat verstaat men onder autofiscaliteit?
Met autofiscaliteit bedoelen we alle fiscale regels rond het gebruik van een auto in uw onderneming: welke kosten u mag aftrekken, hoe de aftrek wordt berekend en wat de impact is van het privégebruik van de wagen.
- ✔ autokosten zijn meestal maar gedeeltelijk aftrekbaar
- ✔ de aftrek hangt vaak samen met de CO₂-uitstoot
- ✔ privégebruik kan leiden tot een belastbaar voordeel alle aard (VAA)
Welke autokosten zijn (gedeeltelijk) aftrekbaar?
In de praktijk komen onder meer de volgende kosten in aanmerking als beroepskost:
- aankoop of leasing van de wagen
- brandstof of elektriciteit
- onderhoud, herstellingen en banden
- verzekering, verkeersbelasting en keuring
- parking, tol en soms garagekosten
Voorwaarde is altijd dat de kosten verband houden met uw beroepsactiviteit en dat u ze kunt staven met facturen of bonnetjes.
Aftrekpercentage: afhankelijk van de wagen
Voor personenwagens is de aftrek meestal beperkt. Het aftrekpercentage hangt af van onder meer de CO₂-uitstoot en het type motorisatie. Hoe milieuvriendelijker de wagen, hoe hoger de aftrek in de meeste gevallen.
In België wordt de aftrek voor veel personenwagens berekend via de bekende gramformule:
Aftrekpercentage = 120% − (0,5% × coëfficiënt × aantal gram CO₂ per kilometer)
- coëfficiënt voor dieselwagens: 1,00
- coëfficiënt voor benzine- en hybridewagens: 0,95
- coëfficiënt voor bepaalde CNG-wagens: 0,90
Hoe hoger de CO₂-uitstoot, hoe lager de fiscale aftrek. Voor sommige voertuigen gelden wel minimum- en maximumgrenzen en overgangsregels. Voor bestelwagens en bepaalde lichte bedrijfsvoertuigen kunnen andere regels gelden. Het is dus belangrijk om vóór de aankoop te bekijken welke fiscale impact een bepaalde wagen heeft.
De wetgeving is in verandering: voor nieuwe wagens met CO₂-uitstoot die in de komende jaren worden aangekocht, wordt de aftrekbaarheid stap voor stap afgebouwd, terwijl zero-emissie wagens (zoals volledig elektrische voertuigen) fiscaal veel gunstiger blijven. De concrete percentages hangen af van het jaar van aankoop en de geldende overgangsmaatregelen.
Elektrische wagens en laadpalen
Elektrische wagens worden fiscaal vaak gunstiger behandeld dan klassieke benzine- of dieselwagens. In veel gevallen zijn de kosten van een elektrische wagen momenteel tot een zeer hoog percentage, en soms zelfs tot 100%, aftrekbaar, afhankelijk van het jaar van aankoop en de toepasselijke overgangsregels.
Ook investeringen in laadinfrastructuur kunnen onder bepaalde voorwaarden in aanmerking komen voor verhoogde aftrek of andere stimulansen. De concrete percentages en voorwaarden evolueren regelmatig.
Let wel: de regels veranderen de komende jaren verder richting emissievrije mobiliteit. Een keuze die vandaag fiscaal interessant is, kan over enkele jaren anders beoordeeld worden. Daarom is het belangrijk om bij de aankoop van een wagen ook rekening te houden met de aangekondigde wijzigingen tot en met 2026 en daarna.
Privégebruik: voordeel alle aard (VAA)
Gebruikt u de bedrijfswagen ook privé, dan ontstaat er een zogenaamd voordeel alle aard (VAA). Dat is een fictief bedrag dat wordt beschouwd als extra inkomen en als dusdanig wordt belast.
De berekening van het VAA gebeurt volgens wettelijke formules en houdt onder meer rekening met de cataloguswaarde, de CO₂-uitstoot en de leeftijd van de wagen. Het resultaat is een jaarbedrag dat bij uw belastbare beroepsinkomen wordt gevoegd.
Voorbeeld: stel dat de officiële formule voor uw wagen leidt tot een voordeel alle aard van 2.000 euro per jaar. Dat bedrag wordt boven op uw andere beroepsinkomsten geteld. Zit u bijvoorbeeld in een marginale belastingschijf van 40%, dan betaalt u op die 2.000 euro ongeveer 800 euro personenbelasting (en eventueel nog sociale bijdragen) extra.
Met andere woorden: een bedrijfswagen is zelden “gratis”. Het VAA zorgt ervoor dat het privégebruik fiscaal wordt gewaardeerd. Een goede simulatie op voorhand helpt om onaangename verrassingen te vermijden.
Mijn advies
Autofiscaliteit is een belangrijk onderdeel van uw totale fiscale planning. De keuze van de juiste wagen en formule (aankoop, leasing, mobiliteitsbudget) kan een groot verschil maken op lange termijn.
Tijdens een gesprek bekijken we samen:
- welk type wagen past bij uw activiteit
- wat de geschatte aftrekbaarheid is, vandaag en in de komende jaren
- wat het effect is op uw privébelasting via het voordeel alle aard
- of alternatieven zoals een mobiliteitsbudget interessant zijn
Zo maakt u een keuze die past bij uw situatie, uw budget en uw toekomstplannen, met oog voor de huidige regels én de aangekondigde wijzigingen tot 2026 en daarna.